diff options
Improved formatting and added a proof from lec 5
2 files changed, 65 insertions, 54 deletions
| -rw-r--r-- | Year 1/Calculus/notes-appendix.pdf | bin | 80823 -> 85899 bytes | |||
| -rw-r--r-- | Year 1/Calculus/notes-appendix.tex | 119 |
diff --git a/Year 1/Calculus/notes-appendix.pdf b/Year 1/Calculus/notes-appendix.pdf Binary files differindex e69b735..7fae726 100644 --- a/Year 1/Calculus/notes-appendix.pdf +++ b/Year 1/Calculus/notes-appendix.pdf diff --git a/Year 1/Calculus/notes-appendix.tex b/Year 1/Calculus/notes-appendix.tex index 77e620d..6d71d96 100644 --- a/Year 1/Calculus/notes-appendix.tex +++ b/Year 1/Calculus/notes-appendix.tex @@ -25,7 +25,15 @@ \renewcommand{\thesection}{Лекция \arabic{section}} \renewcommand{\thesubsection}{\quad\arabic{section}.\arabic{subsection}} +\let\oldforall\forall +\renewcommand{\forall}{\; \oldforall} + +\let\oldexist\exists +\renewcommand{\exists}{\; \oldexist} + \newcommand{\epr}{\hfill$\square$} % End Proof +\newcommand{\bdes}[1]{\noindent \colorbox{Dandelion}{\parbox{\textwidth}{\emph{#1}}}} % Beginner description (at start of section) +\newcommand{\des}[1]{\hfill \newline \bdes{#1}} % Description \usepackage[pdfauthor={Kamen Mladenov: syndamia.com, gitlab.com/Syndamia}, pdftitle={Mathematical Analysis, Computer Science 2021, Winter Semester}, @@ -38,8 +46,7 @@ \section{\underline{Реални числа - първа част}} -\noindent -\emph{Доказателство за $\sqrt{2} \notin \mathbb{Q}$} +\bdes{Доказателство за $\sqrt{2} \notin \mathbb{Q}$} Допускаме противното, тоест $\sqrt{2} = \frac{p}{q} \;,\; p,q \in \mathbb{N}$. Б.О.О. считаме $p$ и $q$ за взаимно прости. @@ -47,10 +54,7 @@ $2q^2 = p^2$ Следователно $p^2$ се дели на 2 без оста Заместваме и получаваме $q^2 = 2r^2$ Аналогично, $q$ се дели на 2. $p$ и $q$ са четни, противоречие! \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Упражнение: Да се докаже, че $\sup(A+B) = \sup A + \sup B$, като $A+B := \{ a+B : a \in A, b \in B \}$} +\des{Упражнение: Да се докаже, че $\sup(A+B) = \sup A + \sup B$, като $A+B := \{ a+B : a \in A, b \in B \}$} \textbf{I.} $\sup A + \sup B$ е горна граница на $A+B$ \begin{align*} @@ -68,10 +72,7 @@ $2q^2 = p^2$ Следователно $p^2$ се дели на 2 без оста Следователно $a_0 + b_0 > \sup A + \sup B - \varepsilon \quad a_0 + b_0 > c$, тогава $c$ няма как да бъде горна граница. \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство за Принцип на непрекъснатост} +\des{Доказателство за Принцип на непрекъснатост} \textbf{I.} Разглеждаме непразно $B := A \cap [0;+\infty)$, ограничени отгоре. Ако съществуват, $\sup A \equiv \sup B$ @@ -95,8 +96,7 @@ Tвърдим, че произволно $d \in B$ не е горна грани \section{\underline{Реални числа - втора част и сходящи редици}} -\noindent -\emph{Доказателство за Аксиома на Архимед} +\bdes{Доказателство за Аксиома на Архимед} Допускаме противното, че $A = \{ e, e+e, ..., ne, ... \}$ ($ne$ е n-пъти $e$ събрано със себе си). @@ -104,10 +104,7 @@ Tвърдим, че произволно $d \in B$ не е горна грани От дефиницията за супремум, съществува $ne > \sup A - e \quad (n+1)e > \sup A$, противоречие! \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство за "Интервалът $(a;b)$ съдържа поне едно рационално число, при $a, b \in \mathbb{R} \quad a < b$"} +\des{Доказателство за "Интервалът $(a;b)$ съдържа поне едно рационално число, при $a, b \in \mathbb{R} \quad a < b$"} Б.О.О. $a = a_0 . a_1 a_2 \cdots$ и $b = b_0 . b_1 b_2 \cdots$ са неотрицателни. Б.О.О. $a$ не завършва на 9 в период. @@ -115,17 +112,11 @@ Tвърдим, че произволно $d \in B$ не е горна грани Нека $a_j \neq 9$ за $j \geq n+1$. $r := a_0 . a_1 a_2 \cdots a_{j-i} (a_j + 1)$ е крайна десетична дроб между $a$ и $b$. \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство за "Сходящите редици са ограничени"} +\des{Доказателство за "Сходящите редици са ограничени"} Нека $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} a$. Тогава $\{ n \in \mathbb{N} : a_n \in (a - \varepsilon; a + \varepsilon) \}$ е кофинитно. Нека $a_n \in (a - \varepsilon; a + \varepsilon)$ за всички $n \geq n_0$. Следователно, $\{ a_n : n \in \mathbb{N} \} \subset [m, M]$, където $m = \min\{ a_1, ..., a-\varepsilon \}$ и $M = \max\{a_1, ..., a+\varepsilon \}$ \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство за Лемата за двамата полицаи} +\des{Доказателство за Лемата за двамата полицаи} \begin{align*} \begin{array}{c} \exists n_1 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_1 : a_n \in (a - \varepsilon; a+\varepsilon) \\ @@ -137,8 +128,7 @@ $\qquad \implies c_n \in (a - \varepsilon; a + \varepsilon) \; \forall n \geq n_ \section{\underline{Редици от реални числа}} -\noindent -\emph{Доказателство за $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} \infty \iff \frac{1}{a_n} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} 0$} +\bdes{Доказателство за $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} \infty \iff \frac{1}{a_n} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} 0$} ($\Rightarrow$) От деф. за сходяща редица върху $\frac{1}{a_n} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} 0$, искаме $\forall \varepsilon > 0 \; \exists n_0 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_0 : \left| \frac{1}{a_n} - 0 \right| < \varepsilon$. Тоест, търсим да покажем $|a_n| > \frac{1}{\varepsilon}$. $(-\infty; -\frac{1}{\varepsilon}) \cup (\frac{1}{\varepsilon}; \infty)$ е околност на $\infty$, то $\exists n_0 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_0 : |a_n| > \frac{1}{\varepsilon}$. @@ -146,10 +136,7 @@ $\qquad \implies c_n \in (a - \varepsilon; a + \varepsilon) \; \forall n \geq n_ ($\Leftarrow$) Разглеждаме произволно $\frac{1}{M} > 0$. Щом $\frac{1}{a_n} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} 0$, то $\exists n_0 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_0 : \left| \frac{1}{a_n} \right| < \frac{1}{M}$. Това е еквивалентно на $\exists n_0 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_0 : |a_n| > M$, точно деф. на $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} \infty$ \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство за "Ако $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е растяща и ограничена отгоре, то тя е сходяща."} +\des{Доказателство за "Ако $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е растяща и ограничена отгоре, то тя е сходяща."} Oт принципа за непрекъснатост, съществува супремум $L$ на множеството $\{a_n : n \in \mathbb{N} \}$. @@ -159,8 +146,7 @@ Oт принципа за непрекъснатост, съществува сÑ \section{\underline{Редици от релани числа. Граници на функции.}} -\noindent -\emph{Доказателство за "Ако $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} a$, то $a$ е единствена точка на сгъстяване"} +\bdes{Доказателство за "Ако $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} a$, то $a$ е единствена точка на сгъстяване"} (Границата е точка на сгъстяване, понеже кофинитните множества са безкрайни.) @@ -173,19 +159,13 @@ Oт принципа за непрекъснатост, съществува сÑ Безкрайно множество се съдържа в крайно, противоречие! \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство на "Нека $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е сходяща и $\{ a_{n_k} \}^{\infty}_{k=1}$ е подредица. Тогава $\{ a_{n_k} \}^{\infty}_{k=1}$ е сходяща към границата на $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$"} +\des{Доказателство на "Нека $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е сходяща и $\{ a_{n_k} \}^{\infty}_{k=1}$ е подредица. Тогава $\{ a_{n_k} \}^{\infty}_{k=1}$ е сходяща към границата на $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$"} Нека $a_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} a$ и $U$ околност на $a$, то $\exists n_0 \in \mathbb{N} \; \forall n \geq n_0 : a_n \in U$. $n_1 < n_2 < ... \Rightarrow \exists n_{k_0} \geq n_0$. Тогава $\forall k \geq k_0 : n_k \geq n_{k_0} \geq n_0$ и следователно $a_{n_k} \in U$. Получихме $a_{n_k} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} a$ \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство на "$a$ е точка на сгъстяване на $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1} \iff$ съществува подредица $a_{n_k} \xrightarrow[k \rightarrow \infty]{} a$"} +\des{Доказателство на "$a$ е точка на сгъстяване на $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1} \iff$ съществува подредица $a_{n_k} \xrightarrow[k \rightarrow \infty]{} a$"} \textbf{I.} съществува подредица $a_{n_k} \xrightarrow[k \rightarrow \infty]{} a \implies a$ е т. на сгъстяване @@ -199,10 +179,7 @@ Oт принципа за непрекъснатост, съществува сÑ Построихме $n_1 < n_2 < \cdots < n_k < \cdots$. То тогава $\{ a_{n_k} \}^{\infty}_{k=1}$ е подредица и $|a_{n_k} - a| < \frac{\varepsilon}{k} \xrightarrow[k \rightarrow \infty]{} 0 \implies a_{n_k} \xrightarrow[k \rightarrow \infty]{} a$ \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство на Теоремата на Болцано-Вайерщрас (Принцип за компактност)} +\des{Доказателство на Теоремата на Болцано-Вайерщрас (Принцип за компактност)} \textbf{I.} Всяка ограничена редица има сходяща подредица @@ -225,10 +202,7 @@ $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ сходяща $\implies$ означаваме $a_n \ Следователно, във всяка околност на $a$ има безброй много членове. \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство на "Нека $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е ограничена редица с единствена точка на сгъстяване. Тогава редицата е сходяща."} +\des{Доказателство на "Нека $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е ограничена редица с единствена точка на сгъстяване. Тогава редицата е сходяща."} Означаваме $a_n \in [b, c]$. Ще докажем, че $a$ (т. на сгъстяване) е граница. Допускаме противното. @@ -236,10 +210,7 @@ $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ сходяща $\implies$ означаваме $a_n \ Тоест, или в $[b, a - \varepsilon]$, или в $[a + \varepsilon, c]$ има безброй члена. То тогава съществува т. на сгъстяване $d \in [b, a - \varepsilon], d \neq a$, или $d' \in [a + \varepsilon, b], d' \neq a$, но по условие има само една точка на сгъстяване, противоречие! \epr -\hfill - -\noindent -\emph{Доказателство на Необходимо и достатъчно условие на Коши за сходимост на редица} +\des{Доказателство на Необходимо и достатъчно условие на Коши за сходимост на редица} \textbf{I.} $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е сходяща $\implies$ $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ е фундаментална @@ -264,8 +235,7 @@ $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ сходяща $\implies$ означаваме $a_n \ \section{\underline{Граници на функции}} -\noindent -\emph{Доказателство на "Дефинициите за граница във формата на Коши и Хайне са еквивалентни"} +\bdes{Доказателство на "Дефинициите за граница във формата на Коши и Хайне са еквивалентни"} \textbf{I.} Форма на Коши $\implies$ Форма на Хайне @@ -291,6 +261,47 @@ $\{ a_n \}^{\infty}_{n=1}$ сходяща $\implies$ означаваме $a_n \ Понеже $|x_n - x_0| < \frac{1}{n} \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} 0$, имаме редицата $x_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0$. От Хайне $\Rightarrow f(x_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L$, противоречие с $|f(x_n) - L| \geq \varepsilon \;$! \epr +\des{Доказателство на "Ако $f: D \rightarrow D_1, \quad g: D_1 \rightarrow \mathbb{R}, \quad D, D_1 \subset \mathbb{R}$ и $\lim\limits_{x \rightarrow x_0} f(x) = y_0, f(x) \neq y_0 \text{ при } x \neq x_0, \lim\limits_{y \rightarrow y_0} g(y) = L$, то съществува $\lim\limits_{x \rightarrow x_0} (g \circ f)(x) = L$"} + +По условие $\lim\limits_{x \rightarrow x_0} f(x) = y_0$, то от дефиницията на Хайне за граница на функция за \newline +$\{ x_n \}_{n=1}^{\infty} \subset D \setminus \{ x_0 \}, x_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0$, следва че $f(x_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} y_0$. Означаваме $y_n := f(x_n)$. + +Тогава знаем $\{ y_n \}_{n = 1}^{\infty} \subset D_1, y_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} y_0$. Отново от дефиницията на Хайне, следва че $g(y_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L$. + +Съществуването на границата идва от $g(y_n) = g(f(x_n)) = (g \circ f)(x_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L$. \epr + +\des{Доказателство на "Необходимо и достатъчно условие на Коши за съществуване на граница на функция"} +\begin{align*} + \text{Съществува } \lim_{x \rightarrow x_0} f(x) = L \iff \forall \varepsilon > 0 \exists \delta > 0 \forall x', x'' \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \} : |f(x') - f(x'')| < \varepsilon +\end{align*} + +$(\Rightarrow)$ Избираме $\varepsilon > 0$, тогава $\exists \delta > 0 \forall x \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \} : |f(x) - L| < \frac{\varepsilon}{2}$ + +Нека $x', x'' \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \}$ произволни. Тогава +\begin{align*} + \left. \begin{array}{l} + |f(x') - L| < \frac{\varepsilon}{2} \\ + |f(x'') - L| < \frac{\varepsilon}{2} + \end{array} \right\} + \Rightarrow |f(x') - f(x'')| = |f(x') + L - L - f(x'')| \leq |f(x') - L| + |f(x'') - L| < \frac{\varepsilon}{2} + \frac{\varepsilon}{2} = \varepsilon +\end{align*} + +$(\Leftarrow)$ Разглеждаме произволно $\{ x_n \}_{n=1}^{\infty} \subset D \setminus \{ x_0 \}, x_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0$. Ще докажем, че $\{ f(x_n) \}_{n=1}^{\infty}$ е фундаментална. Избираме произволно $\varepsilon > 0$, тогава: +\begin{align*} + \exists \delta > 0 \forall x', x'' \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \} : |f(x') - f(x'')| < \varepsilon +\end{align*} + +$x_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0 \Rightarrow \exists n_0 \in \mathbb{N} \forall n \geq n_0 : |x_n - x_0| < \delta$. Следователно $\forall n \geq n_0, x_n \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \}$. Избираме произволни $m, n \in \mathbb{N}, \; m, n \geq n_0, \quad x_m, x_n \in (D \cap (x_0 - \delta, x_0 + \delta)) \setminus \{ x_0 \} \Rightarrow |f(x_m) - f(x_n)| < \varepsilon$ + +Доказахме, че $\{ f(x_n) \}_{n=1}^{\infty}$ е фундаментална (следователно и сходяща). Ще проверим, че границата на $\{ f(x_n) \}_{n=1}^{\infty}$ зависи само от $f$ и $x_0$. Нека се приближаваме към $x_0$ по два различни начина: +\begin{align*} + \begin{array}{l} + \{ x_n \}_{n=1}^{\infty} \subset D \setminus \{ x_0 \}, x_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0 \Rightarrow \{ f(x_n) \}_{n=1}^{\infty} \text{ е фундаментална} \Rightarrow f(x_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L' \\ + \{ y_n \}_{n=1}^{\infty} \subset D \setminus \{ x_0 \}, y_n \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0 \Rightarrow \{ f(y_n) \}_{n=1}^{\infty} \text{ е фундаментална} \Rightarrow f(y_n) \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L'' + \end{array} +\end{align*} +Разглеждаме редицата $x_1, y_1, x_2, y_2, ... \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} x_0$. То тогава редицата $f(x_1), f(y_1), f(x_2), f(y_2), ... \xrightarrow[n \rightarrow \infty]{} L$ е сходяща. Понеже всяка подредица на сходяща редица има същата граница, то $L' = L = L''$. \epr + \section{\underline{Непрекъснати функции}} \section{\underline{Основни елементарни функции}} |
